Guan Daosheng
'Zou iemand zeggen dat ik grenzen overschreed?’
Guan Daosheng, bijgenaamd "Lady Guan". Houtsnede naar een tekening van Wang Hui (1736–1795), uit Hundred Poems of Beautiful Women door Yan Xiyuan, 18e eeuw. CC BY-SA 4.0.
Over Guan Daosheng
(1262 tot 1319)
Guan Daosheng werd in 1262 geboren in Huzhou, China. Ze groeide op in een welgestelde familie die haar van jongs af aan aanmoedigde om te leren en te ontwikkelen. Ze kreeg een opleiding in schilderkunst en kalligrafie, de kunst van sierlijk schrijven.
Guan Daosheng was een schilder en dichteres die actief was tijdens de vroege Yuan-dynastie. In 1289 trouwde ze met de kunstenaar en regeringsfunctionaris Zhao Mengfu. Zijn positie aan het hof van de Yuan-dynastie gaf Guan toegang tot een wereld die voor vrijwel alle vrouwen gesloten was: de kringen van geletterde mannen en vrouwen die kunst kochten en beoordeelden, en het netwerk rondom het Mongoolse hof. Daar vielen haar prestaties op: haar werk werd bewonderd door keizers en vergeleken met dat van de toonaangevende mannelijke kunstenaars van haar tijd.
Ze wordt beschouwd als de beroemdste vrouwelijke schilder en kalligraaf in de geschiedenis van China.
Guan is vooral bekend om haar schilderijen van bamboe, een onderwerp dat in die tijd als uitgesproken mannelijk werd beschouwd. Bamboe stond symbool voor eigenschappen als kracht, het vermogen om te buigen zonder te breken, en standvastigheid. Dat een vrouw dit onderwerp koos was opvallend en zelfs controversieel.
Guan was zich daar terdege van bewust. Op een bamboeschilderij uit 1301 schreef ze zelf:
"Spelen met penseel en inkt is iets voor mannen.
Toch maakte ik dit schilderij. Zou iemand zeggen dat
ik grenzen overschreed?"
Ze gebruikte de bamboe om verhalen over haar leven te vertellen. Daosheng schilderde de bamboe niet alleen maar van dichtbij, zoals gebruikelijk was, maar verwerkte dit ook in landschappen. Ook kalligrafeerde ze zelfgeschreven gedichten op haar schilderijen, waardoor beeld en woord in haar werk onlosmakelijk verbonden waren.
Haar bekendste werk is
Bamboo Groves in Mist and Rain uit 1308. Dit werk wordt beschouwd als een van de meest bijzondere meesterwerken van de traditionele Chinese kunst.
Guan Daosheng overleed in 1319 op 58-jarige leeftijd. Ze stierf onderweg, ziek geworden tijdens de terugreis van de keizerlijke hoofdstad naar het zuiden van China, haalde ze haar thuis niet meer.
Na haar dood trad ze toe tot de eregalerij van China's grootste kunstenaars, als enige vrouw in deze culturele elite.
Bamboo Groves in Mist and Rain, 1308 door Guan Daosheng.
Sectie van een handrol, inkt op papier, Yuan-dynastie. Nationaal Paleismuseum, Taipei, Taiwan.
Facts
Guan Daosheng is een van de bekendste vrouwelijke schilders uit de Chinese geschiedenis.
Ze was actief tijdens de vroege Yuan-dynastie (13e–14e eeuw), een periode waarin China werd geregeerd door de Mongolen.
Het werk van Guan, en in het bijzonder Bamboo Groves in Mist and Rain, daagde de gendernormen van haar tijd uit.
Guan Daosheng gebruikte bamboe in haar schilderijen als symbool voor zichzelf en haar familie.
Quote
‘Spelen met penseel en inkt is iets voor mannen. Toch maakte ik dit schilderij.
Zou iemand zeggen dat ik grenzen overschreed?’
Tekst op een van de bamboe-schilderijen van Guan Daosheng.
