Cleopatra
‘De beroemdste koningin uit de Egyptische oudheid’

Filmposter met actrice Theda Bara als Cleopatra in de film uit 1917, Twentieth Century Fox.

Filmposter met actrice Theda Bara als Cleopatra in de film uit 1917, Twentieth Century Fox.

Over Cleopatra
(69 v.Chr. - 30 v.Chr)

Cleopatra is de beroemdste koningin uit de Egyptische Oudheid. In films en boeken wordt zij vaak neergezet als een bloedmooie mannenverslindster. Maar Cleopatra was voor alles een zeer intelligente staatsvrouw.

 

Cleopatra was getrouwd met haar broer Ptolemaeus II. Toen hun vader overleed, werden broer en zus samen heerser van Egypte. Maar Cleopatra wilde zelf de macht hebben. Ze liet alleen zichzelf afbeelden op munten en weigerde documenten te ondertekenen waar de naam van Ptolemaeus op stond. Cleopatra werd afgezet omdat de mensen een mannelijke heerser superieur vonden aan een vrouw.


Cleopatra zocht daarop contact met de Romeinse generaal Julius Caesar. Dit was een slimme zet want het machtige Romeinse Rijk breidde zich steeds verder uit. Cleopatra werd door dit strategisch partnerschap opnieuw gekroond als koningin van Egypte. Haar broer verklaarde de Romeinen daarop de oorlog, maar hij stierf onverwacht. Cleopatra en Ceasar kregen samen een zoon: Ceasarion.

Beïnvloed door Cleopatra, wilde Ceaser vernieuwingen doorvoeren binnen het Romeinse Rijk. Het werd hem niet in dank afgenomen. Twee jaar na de geboorte van Caesarion werd Ceasar vermoord. Caesars geadopteerde zoon Octavianus werd heerser over het westelijk deel van het Romeinse Rijk. Caesars goede vriend Marcus Antonius bestuurde het oostelijke deel, waaronder Egypte.

Cleopatra sloot een verbond met Marcus Antonius. Zij trouwden en kregen twee kinderen. Maar Octavianus keerde zich tegen Cleopatra en Marcus Antonius en nam ook het Egyptische deel van het rijk in bezit. Hij schiep het beeld van Cleopatra als vijand van Rome en exotische verleidster van mannen - een beeld dat op de dag van vandaag voortleeft.

Cleopatra probeerde te onderhandelen met Octavianus, maar dat lukte haar niet. In ‘30 voor Christus pleegde ze zelfmoord.


Facts

  • Cleopatra is een van de beroemdste koninginnen uit de Oudheid.

  • Ze was een goed belezen en intelligente politica.

  • Na een verbond met Julius Caesar en Markus Antonius werd ze alleenheerser over Egypte.

  • Ze pleegde zelfmoord toen haar tegenstander de macht overnam.

  • Cleopatra wordt in films en boeken stereotype neergezet als exotische mannenverslindster.

Quotes

"Ze was een denker, een filosoof, die zich graag begaf in de hoogste rangen der wetenschappers. Ze schreef ook boeken over geneeskunde, spreuken en schoonheidsmiddelen, naast de velen andere boeken die haar zijn toegeschreven en die bekend zijn onder hen die geneeskunde bestuderen."
– Historicus Al-Masudi, (956 A.C.)

"Ik kan de koningin niet uitstaan (…). Aan haar brutaliteit, toen ze in Caesar’s villa woonde, kan ik niet terugdenken zonder een steek te voelen. Ik wil dan ook niets te maken hebben met die mensen."
– Cicero, (Juni 44 B.C.) Cleopatra’s Romeinse tijdgenoot Cicero, had echter weinig goeds te zeggen over Cleopatra. Gezegd wordt dat de Romeinse tijdgenoten bang voor haar waren, of het oneerlijk vonden dat zij als Egyptische in Romeins gebied heerste.

Engelstalig filmpje (5 min) waar Alex Gendler de meest beroemde en beruchtste vrouw uit de oudheid bespreekt in de ‘Geschiedenis tegen Cleopatra.’

OPDRACHT

Opdracht: Hoe wordt Cleopatra afgebeeld?
Niveau: onderbouw vmbo, havo, vwo en bovenbouw vmbo, havo, vwo
Tijd:
Vraag 1: 15 minuten, keuzeopdracht: 60 minuten
Periode: Oudheid
Kenmerken:
De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur.
De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa verspreidde.