Rachel Ruysch

'Een bloeiende kunstenaar’

Detail van het schilderij Rachel Ruysch in haar studio uit 1692, door Rachel Ruysch en Michiel van Musscher.

Over Rachel Ruysch

(1664 tot 1750)

Rachel Ruysch was een Nederlandse schilder die leefde tussen 1664 en 1750. 


Ruysch maakte vooral botanische werken. Ze was een goedbetaalde en bekende schilder. Ze werd in 1699 als eerste vrouw opgenomen in de Confrerie Pictura, een kunstenaarssociëteit in Den Haag. Kenmerkend voor haar werk is de dramatische verlichting, haar oog voor detail en de diagonale compositie. 


Ruysch groeide op in een welgesteld gezin. Haar moeder, Maria Post, kwam uit een kunstenaarsfamilie en haar vader, Frederik Ruysch, was een professor in anatomie en botanie. Hij gaf les in de Hortus Botanicus in Amsterdam. Hij bewaarde zijn planten met een speciale conserveringstechniek waardoor bloemen levensecht bleven, Rachel kon ze hierdoor goed bestuderen en maakte hiervan studies voor haar schilderijen. 


Op de schilderijen van Ruysch zie je vaak bloemen die niet in dezelfde seizoenen bloeiden. Ze baseerde de boeketten die ze schilderde op haar voorstudies, een combinatie van gedroogde bloemen en bloemen uit het seizoen. In haar schilderijen werkte ze met ‘echte’ materialen, zoals vlindervleugels of mos, voor de textuur.

In 1708 werd Ruysch hofschilder voor keurvorst Johann Wilhem von der Pfalz in Dusseldorf. Ze bleef in Amsterdam wonen, waar ze haar internationale bekendheid uitbreidde omdat ze 9 jaar lang élk jaar een schilderij wist te maken. 


Rachel Ruysch was getrouwd en had 10 kinderen. Van vrouwen werd in die tijd verwacht dat ze stopten met schilderen en hun penseel weglegde, maar Ruysch bleef schilderen.


In haar schilderij ‘
Stilleven met bloemen op een marmeren tafelblad’ zie je haar precisie en technische vaardigheid goed terug. Ruysch wilde haar schilderijen zo precies mogelijk en anatomisch correct maken. Tussen de bloemen zitten dan ook minuscule insecten. 

In de stillevens van Ruysch zie je realistische precieze en wetenschappelijke kennis. Haar werken nummerde ze met romeinse cijfers. 


Haar hele leven was Rachel Ruysch een beroemdheid, zowel nationaal als internationaal.

Stilleven met bloemen op marmeren tafelblad
door Rachel Ruysch, 1716.

Fruitstilleven met vliegend hertkever en nest
door Rachel Ruysch, 1717.


Facts

Rachel Ruysch was een goedbetaalde en bekende schilder, zowel nationaal als internationaal.


Ze maakte prachtige olieverfschilderijen van stillevens met bloemen, fruit en bijvoorbeeld insecten.


Ruysch werd in 1699 als eerste vrouw opgenomen in de Confrerie Pictura, een kunstenaarssociëteit
in Den Haag. 


Ruysch bleef schilderen nadat ze trouwde en kinderen kreeg.


Ruysch was hofschilder voor Johann Wilhem von der Pfalz in Dusseldorf, maar ze bleef wonen in Amsterdam. 


Quotes


‘Een kunstheldin, waardig om aan de kunsthemel te blinken.’ 

Zo beschreef de kunstenaarsbiograaf Johan van Gool Rachel Ruysch toen hij haar interviewde op 84-jarige leeftijd.

Download de opdracht

Opdracht:

Niveau:

Tijd:


Periode:


Kenmerken:

Het rariteitenkabinet en de stillevens van Rachel Ruysch

4 havo en 5 vwo (voorexamenklas, theoretische opdracht),
mavo, havo, vwo-onderbouw en bovenbouw (creatieve opdracht)

30 minuten (theoretische opdracht) 50 min (creatieve opdracht)



Renaissance


De lesvragen kun je goed combineren in een les over de Barok, zowel voor kunstgeschiedenis als voor geschiedenis. 

De creatieve opdracht over het rariteitenkabinet kan zowel voor geschiedenis, kunstgeschiedenis als voor een beeldende les gebruikt worden.